De kunstschilder E.R.D. Schaap Groeide op in huize
Oranjeboom aan de Vecht. Tijdens zijn academietijd in Amsterdam leerde hij
niet alleen zijn toekomstige vrouw Hendrika van der Pek kennen,
maar ook Breitner en de jonge Maks
Maks heeft Egbert Schaap zijn hele leven als
leermeester gezien. Dat lijkt wat vreemd, omdat Schaap naar
onze maatstaven niet bepaald een vooruitstrevend schilder was. Tot 1913
schildert en aquarelleert hij in een donker kleurengamma stads-en bosgezichten.
Ook weidse plasgezichten, vaak op groot formaat, vormen een favoriet thema. Met
zijn schilderende vrouw Hendrika woont hij dan al een tiental jaren in villla
Nova, waar hij in zekere welstand leeft en werkt. Het echtpaar ontvangt veel
gasten uit Amsterdam, onder wie de bekende ˜grote schilders. Isaac Israels
schildert er eens een paar meisjes in het gras. Schaap genoot aanzien. Na een
ruzie in de schildersvereniging St. Lucas tussen de moderne ˜blauwen en de
conservatieve ˜bruinen werd hij in 1913 gekozen tot voorzitter van het ˜bruine
St. Lucas. Vijf jaar daarvoor had hij naam gemaakt met zijn boekwerkje Romantiek
waarin hij zijn visie op de schilderkunst gaf. Kunstwerken moesten begrepen
worden ls hoogste uiting van den menschelijken geest Wat men in kunst moest
vinden was het stoffelijk geincarneerde Heilige, het uitspreken van het
verlangen van het ideële, van het geloof in het superieure der fantasie boven de
daadzaak der zogenaamde waarheid… Deze verwijzing naar het hogere was in zijn
ogen het wezenlijke van de Romantiek, maar ook van alle goede kunst door de
eeuwen heen.Schaap stelde uitdrukkelijk dat hij niets moest
hebben van kunst die uit de ˜tijdgeest" werd geboren of die voortkwam uit de
behoeften van de kunsthandel. Het benadrukken van het geestelijke element in de
kunst sluit " weliswaar vrij laat " aan bij de stroming van het symbolisme aan
het eind van de negentiende eeuw, bij de kunst van Toorop,
Matthijs Maris en de ˜kunstenaren der Idee", zoals zij toen
werden genoemd. Na 1913 schilderde Schaap in grote getale
lichte landschappen, met bloesemende appel- en perenbomen.Hoewel deze onbezorgde
schilderijen in onze optiek nauwelijks een verborgen symboliek kunnen hebben,
was dat in die tijd toch anders. Titels als Lente-visioen doen dat tenminste
vermoeden.
Het Stedelijk en het rijksmuseum in Amsterdam zijn beide in
het bezit van zulke ˜Lente-schilderijen.
(bronvermelding: De onvergankelijke kijk op Kortenhoef , drs Carole
Denninger-Schreuder)
